E-ticaret stopaj hesaplama: %1 kesinti nasıl bulunur, nasıl geri alınır?
E-ticaret stopaj hesaplama, pazaryerinin size yaptığı ödemeden kestiği %1 gelir veya kurumlar vergisini doğru tutarla bulmaktır. Hesap kâğıt üzerinde basit görünür ama sık yapılan hata yanlış rakamı çarpmaktır: kimi satıcı KDV dahil fiyatı, kimi hesabına yatan hakedişi esas alır. Aşağıda kesintinin hukuki dayanağını, matrahın neden KDV hariç satış bedeli olduğunu, gerçek sayılarla adım adım örneği, kimlerden kesinti yapılmadığını, iade edilen siparişte ne olduğunu ve kesilen tutarı beyannamede nasıl geri kazanacağınızı anlatıyoruz.
E-ticaret stopajı nedir, ne zamandan beri uygulanıyor?
E-ticaret stopajı, internet üzerinden yaptığınız satışların bedelini size ödeyen aracının, bu ödemeden kaynağında kestiği vergidir. Dayanağı 28 Temmuz 2024 tarihli 7524 sayılı Kanunla Gelir Vergisi Kanunu'nun 94. maddesine ve Kurumlar Vergisi Kanunu'nun 15 ve 30. maddelerine eklenen hükümlerdir. Oranı 21 Aralık 2024 tarihli ve 9284 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı belirledi; karar 22 Aralık 2024 tarihli, 32760 sayılı Resmî Gazete'de yayımlandı. Uygulamanın usul ve esasları ise 330 Seri No'lu Gelir Vergisi Genel Tebliği'nde açıklandı ve tebliğ 1 Ocak 2025'te yürürlüğe girdi.
Tebliğ iki tarafı tanımlar. Kesintiyi yapan, başkalarına ait ticari faaliyetler için elektronik ticaret ortamı sağlayan aracı hizmet sağlayıcı ve pazaryerinde sözleşme yapılmasına ya da sipariş verilmesine imkân tanıyan elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcıdır. Kesinti yapılan ise elektronik ticaret faaliyetinde bulunan hizmet sağlayıcı, yani satıcıdır. Günlük dilde bu, Trendyol, Hepsiburada, n11 gibi pazaryerlerinin hakedişinizden %1 düşmesi anlamına gelir.
- Oran: %1. Gelir vergisi mükellefi şahıs işletmeleri için de kurumlar vergisi mükellefi şirketler için de aynıdır.
- Kim keser: Ödemeye aracılık eden pazaryeri; kestiği vergiyi bir ay içinde muhtasar ve prim hizmet beyannamesiyle beyan edip öder.
- Ne zaman: Satıcıya ödeme nakden veya hesaben yapıldığı sırada; avans ödemeleri de kapsamdadır.
- Niteliği: Ek bir vergi değil, geçici ve yıllık beyannamede hesaplanan vergiden düşülecek peşin ödemedir.
%1 stopaj hesaplama: matrah KDV hariç satış bedelidir
Pazaryeri stopaj kesintisinin matrahı, tebliğe göre mal veya hizmet bedelinin KDV hariç tutarıdır. Bu yüzden %1 stopaj hesaplama iki adımlıdır: önce KDV dahil satış tutarından KDV'yi ayırırsınız (bunu KDV hesaplama aracıyla da yapabilirsiniz), sonra kalan tutarın yüzde birini alırsınız.
Formül
Stopaj = KDV dahil satış tutarı ÷ (1 + KDV oranı) × 0,01. %20 KDV'li bir üründe bu, KDV dahil fiyatın 120'ye bölünmesine denk gelir; stopaj fiyatın yaklaşık %0,83'ü kadar tutar. Ürününüzün KDV oranı farklıysa matrah da farklı çıkar, bu yüzden araçta oranı doğru seçmek sonucu doğrudan etkiler.
| KDV dahil satış | KDV oranı | KDV hariç matrah | Stopaj (%1) |
|---|---|---|---|
| 1.200,00 TL | %20 | 1.000,00 TL | 10,00 TL |
| 1.100,00 TL | %10 | 1.000,00 TL | 10,00 TL |
| 1.010,00 TL | %1 | 1.000,00 TL | 10,00 TL |
| 499,90 TL | %20 | 416,58 TL | 4,17 TL |
| 2.500,00 TL | %20 | 2.083,33 TL | 20,83 TL |
Komisyon ve kargo matrahı düşürmez
Tebliğ bu konuda açıktır: komisyon, kargo bedeli, hizmet bedeli ve banka komisyonu gibi kalemlerin satıcıya yapılan ödemeden düşülmesi matrahı değiştirmez. Aşağıdaki örnekte komisyon (240 TL) ve kargo (85 TL) düşüldükten sonra kalan 875 TL stopaj matrahı değildir; 1.200 TL'lik %20 KDV'li siparişte stopaj 1.000 TL üzerinden, yani 10 TL olarak hesaplanır ve hesabınıza 865 TL geçer. Tebliğdeki örnekte de %10 KDV'li giyim eşyası satışında KDV dahil tutar 440.000 TL, matrah 440.000 ÷ 1,10 = 400.000 TL, kesinti 4.000 TL'dir.
Adım adım örnek: 1.200 TL'lik siparişte pazaryeri stopaj kesintisi
Aşağıdaki örnekte sipariş tutarı, KDV oranı ve aylık sipariş adedi yukarıdaki hesaplayıcının varsayılan değerleriyle aynıdır. Komisyon oranı ve kargo tutarı yalnız örnektir; oranlar kategoriye ve kampanyaya göre değişir, kendi kategorinizin güncel oranını satıcı panelinizden kontrol edin.
- Müşteri %20 KDV'li ürün için 1.200 TL öder. Faturanız bu tutarla, 1.000 TL bedel ve 200 TL KDV olarak düzenlenir.
- Örnek olarak pazaryeri komisyonu 240 TL (satış fiyatının %20'si; örnekte komisyon tutarı KDV dahil kabul edilmiştir, komisyon faturasının KDV'si stopajı etkilemez), kargo kesintisi 85 TL olsun.
- Stopaj matrahı KDV hariç bedeldir: 1.200 ÷ 1,20 = 1.000 TL. Komisyon ve kargo bu tutarı küçültmez.
- Stopaj: 1.000 × %1 = 10 TL.
- Hesabınıza geçecek tutar: 1.200 − 240 − 85 − 10 = 865 TL.
- Ayda 100 sipariş alıyorsanız aylık stopaj 1.000 TL, yıllık tahmini 12.000 TL olur. Bu tutarın tamamı beyannamede hesaplanan vergiden düşülebilir.
Aynı siparişte yapılan iki yaygın yanlış hesap şudur: KDV dahil fiyatın yüzde birini almak (12 TL) ya da komisyon ve kargo düşüldükten sonra kalan, stopaj öncesi 875 TL'nin yüzde birini almak (8,75 TL). İlki stopajı olduğundan yüksek, ikincisi düşük gösterir; ikisi de pazaryeri dökümüyle tutmaz.
Kimlerden e-ticaret stopajı kesilmez? İstisnalar ve özel durumlar
330 Seri No'lu Tebliğ, bazı satıcılara ve bazı satış türlerine yapılan ödemelerde kesinti yapılmayacağını sayar. Aracı bu durumda satıcının mükellefiyet durumunu gösteren belgeye, Esnaf Vergi Muafiyeti Belgesi'ne ya da mükerrer 20/B kapsamındaki istisna belgesine dayanır; bilgi Gelir İdaresi sistemlerinden sorgulanabiliyorsa ayrıca belge istenmez.
- Ticari, zirai veya mesleki faaliyeti nedeniyle vergi mükellefiyeti bulunmayanlar.
- Vergiden muaf esnaf (muaflık kapsamındaki faaliyetleri için yapılan ödemelerde).
- Ticari kazancı basit usulde tespit edilen mükellefler.
- Gelir Vergisi Kanunu'nun mükerrer 20/B maddesi kapsamında istisnadan yararlananlar.
- Mükellef olsa bile faaliyetiyle ilgisi olmayan şahsi giyim ve ev eşyası satışları.
Kapıda ödeme ve satıcının kendi EFT-POS cihazı
Bedel kapıda nakit olarak ya da satıcının kendi EFT-POS özellikli yeni nesil ödeme kaydedici cihazıyla tahsil ediliyorsa aracının kesinti yükümlülüğü doğmaz. Ancak aracı bu satışların bilgisini BTRANS sistemiyle Gelir İdaresi'ne bildirmek zorundadır; yani satış kayıt dışında kalmaz.
Durum belirsizse kesinti yapılır
Pazaryeri mükellefiyet durumunuzu kesin olarak tespit edemiyorsa kesintiyi yapar. Kapsam dışında olduğunuz hâlde kesinti yapıldıysa vergi dairesine dilekçeyle başvurursunuz; gerekli kontroller yapıldıktan sonra yersiz kesilen tutar 252 Seri No'lu Gelir Vergisi Genel Tebliği hükümlerine göre iade edilebilir.
Stopaj ne zaman kesilir, iade edilen siparişte ne olur?
Kesinti, satış anında değil, pazaryerinin size ödemeyi nakden ya da hesaben yaptığı, yani tutarı size borç olarak kaydettiği sırada yapılır. Pazaryeri kestiği tutarı o ayın muhtasar ve prim hizmet beyannamesiyle beyan eder ve her satıcıya ait bilgiyi BTRANS ile aylık bildirir. Bu yüzden stopajı hakediş takvimiyle birlikte izlemek gerekir; vadenin hangi gün dolacağını pazaryeri hakediş hesaplama aracıyla bulabilirsiniz.
Yıl sonundaki satışlar
Tebliğdeki örneğe göre Aralık 2025'te yapılan satışın bedeli 10 Ocak 2026'da ödendiyse kesinti Ocak ayında yapılır ve o ayın muhtasar beyannamesinde gösterilir; ancak kesilen vergi, satışın kazanca dahil edildiği 2025 yılı beyannamesinde mahsup edilir. Aralıkta yoğun satış yapan satıcılar bu kaymayı kayıtlarında ayrıca işaretlemelidir.
İade ve iptal
- Ürün ve bedeli, pazaryeri kesintiyi beyan etmeden önce iade edildiyse pazaryeri kendi kayıtlarında düzeltme yapabilir.
- İade, kesinti beyan edildikten sonra gerçekleştiyse düzeltme yapılmaz; kesilen tutarı siz geçici ve yıllık beyannamenizde mahsup edersiniz.
- İade oranı yüksek kategorilerde bu tutarlar birikir; iade edilen siparişlerin stopajını ayrı bir listede tutmak mahsubu kolaylaştırır.
Kesilen stopaj nasıl geri alınır: mahsup ve iade
Stopaj bir maliyet değil, adınıza peşin ödenmiş gelir veya kurumlar vergisidir. Tebliğe göre tevkif edilen vergi, geçici vergi beyannamelerinde ve yıllık beyannamede hesaplanan vergiden mahsup edilir; yıllık beyannamede mahsup edilemeyen kısım 252 Seri No'lu Gelir Vergisi Genel Tebliği kapsamında iade edilebilir. Satışın kaydı ile kesintinin yapıldığı dönem farklıysa mahsup, gelirin kazanca dahil edildiği dönemin beyannamesinde yapılır.
Örnekle: Yıl boyunca pazaryerleri hakedişlerinizden toplam 12.000 TL stopaj kesti. Yıllık beyannamede hesaplanan vergi 9.000 TL çıktıysa bu tutarın tamamı stopajla kapanır, kalan 3.000 TL için iade talep edilebilir. Yılı zararla kapatan bir satıcıda hesaplanan vergi çıkmayacağından kesilen stopajın tamamı iade konusu olur. Geçici vergi dönemlerinde mahsup ederek nakdin yıl sonuna kadar beklemesini de azaltabilirsiniz.
- Her ay pazaryeri dökümündeki stopaj toplamını kanal kanal kaydedin ve mali müşavirinizle paylaşın.
- Birden çok pazaryerinde satıyorsanız toplam, bütün kanalların kestiği tutarların toplamıdır; tek kanalın rakamıyla beyan yapmayın.
- İade talebinin belgeleri ve nakden iade sınırları için vergi dairenize ya da mali müşavirinize danışın.
Stopajı doğru tutmanın yolları ve sık yapılan hatalar
%1 oranını satıcı olarak düşüremezsiniz; ama fazla kesintiyi önleyebilir ve kesilen tutarı daha erken geri kazanabilirsiniz. Pazaryeri stopaj kesintisinde paranın kaybolduğu yer çoğunlukla oran değil, eksik bilgi ve takipsizliktir.
Kesintiyi doğru tutmanın yolları
- Ürün kartındaki KDV oranını kontrol edin. Matrah KDV hariç tutar olduğu için yanlış KDV oranı hem faturanızı hem stopajı bozar.
- Muafiyetiniz varsa pazaryerine bildirin. Basit usul mükellefi ya da esnaf muaflığından yararlanan bir satıcıysanız durumunuzu gösteren belgeyi pazaryerine iletin; bilgi Gelir İdaresi sistemlerinden sorgulanabiliyorsa ayrıca belge istenmez.
- Geçici vergide mahsup edin. Kesintiyi yıl sonunu beklemeden geçici vergi beyannamesinde düşmek nakit akışını rahatlatır.
- Fiyatlamada stopajı unutmayın. Kâr hesabında stopaj nakit çıkışı olarak görünür; ince marjlı ürünlerde fiyatı belirlerken bu payı hesaba katın.
E-ticaret stopaj hesaplama yaparken sık yapılan hatalar
- Stopajı KDV dahil fiyat ya da hakediş üzerinden hesaplamak.
- Kesilen stopajı beyannamede mahsup etmeyi unutmak; bu, peşin ödenmiş vergiyi geri almamak demektir.
- Aralıkta yapılan satışın Ocak'ta kesilen stopajını yanlış yılın beyannamesine almak.
- İade edilen siparişlerin kesintisini takip etmemek.
- Haberlerde geçen %25 ve %15 oranlarını uygulanan oran sanmak; bunlar kanundaki oranlardır, Cumhurbaşkanı bu oranı değiştirme yetkisini kullanarak e-ticaret için %1 belirlemiştir.
eticaretcim'de stopajı hakediş ve fatura kayıtlarıyla birlikte izlemek
Stopajın doğru çıkması, faturadaki KDV oranının ve satış tutarının doğru olmasına bağlıdır. eticaretcim, Profesyonel ve üstü paketlerde pazaryeri siparişlerine otomatik e-Arşiv ve e-Fatura keser, kanal destekliyorsa PDF'i pazaryerine yükler ve aylık KDV özetini çıkarır; ayrıntılar e-fatura entegrasyonu sayfasında. Böylece stopaj matrahının dayandığı KDV hariç tutarı her siparişte faturayla karşılaştırabilirsiniz.
Ödeme tarafında hakediş kontrolü sipariş bazında net kârı, fazla komisyonu, fazla kargo kesintisini, ödenmeyen hakedişleri ve zarar eden siparişleri gösterir; Profesyonel ve üstü paketlerde ürün ve kanal bazında kâr ve kesinti raporları vardır. Panel 3 gün ücretsiz denenebilir ve satıcı onaylamadan hiçbir ilan değişmez.
- Resmî Gazete 22.12.2024 / 32760: 9284 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı (GVK 94 ve KVK 15, 30 tevkifat oranları)
- Resmî Gazete 22.12.2024 / 32760: Sayı içeriği (Karar Sayısı 9284)
- Resmî Gazete 30.12.2024 / 32768 (2. Mükerrer): Gelir Vergisi Genel Tebliği (Seri No: 330)
Son kontrol: · Bilgiler resmî kaynaklardan derlendi · Hazırlayan: eticaretcim ekibi