Pazaryeri satıcı rehberi: başvurudan hakedişe hangi konuyu ne zaman öğrenmelisiniz?
Bu pazaryeri satıcı rehberi, satışa yeni başlayanların da birkaç kanalda satan işletmelerin de aynı yerde takıldığı konuları satış döngüsünün sırasına göre topluyor. Önce satışa başlamadan bilmeniz gereken şirket, vergi ve kayıt yükümlülüklerini, ardından fiyatlama, stok, sipariş ve ay sonu hakediş kontrolünü anlatıyoruz. Her bölüm, konuyu derinleştiren rehbere veya panel sayfasına yönlendirir.
Pazaryerinde satış döngüsü: altı aşama ve her aşamanın rehberi
Pazaryerinde satış, birbirini takip eden altı işten oluşur. Bir aşamadaki hata genellikle bir sonraki aşamada ortaya çıkar: yanlış hesaplanan fiyat ay sonunda eksik hakediş gibi görünür, dağınık stok ise iptal edilen sipariş ve mağaza puanı kaybı olarak geri döner. Bu yüzden rehberleri, sorunun doğduğu aşamaya göre gruplandırdık.
| Aşama | Sorduğunuz soru | Nereden başlamalı |
|---|---|---|
| 1. Hazırlık | Satış yapmak için hangi kayıtlar gerekiyor? | Bu sayfadaki yükümlülükler bölümü |
| 2. Fiyatlama | Bu fiyattan satarsam cebime ne kalır? | Komisyon ve kargo kesintisi hesaplama rehberi |
| 3. Çok kanal | İkinci pazaryerine açılırken stok nasıl korunur? | Aşırı satışı önlemek için 9 madde |
| 4. Operasyon | Sipariş, kargo ve fatura nasıl düzenlenir? | Sipariş ve kargo bölümü |
| 5. Kontrol | Pazaryeri bana doğru tutarı ödedi mi? | Hakediş bölümü |
| 6. Büyüme | Yurt dışına ve yeni kanallara ne zaman açılmalı? | Yakında yayımlanacak rehberler |
Hakediş kesintileri, tedarikçi XML'i ile dropshipping, e-Arşiv faturanın pazaryerine yüklenmesi, reddedilen ilanlar ve yurt dışı pazaryerlerinde ilk 30 gün başlıklı rehberler hazırlanıyor. Yayımlandıkça bu listeye ekleniyorlar.
Satışa başlamadan önce: şirket, vergi ve kayıt yükümlülükleri
Büyük pazaryerleri genellikle vergi mükellefi olan ve fatura kesebilen işletmelerle çalışır. Başvuru formunda şirket ve vergi bilgileriniz istenir; Trendyol'da süreç, satıcı başvuru formunun doldurulmasıyla başlar. Kabul edilen şirket türleri ve istenen belgeler kanala göre değişebileceği için başvurmadan önce ilgili pazaryerinin formunu güncel hâliyle kontrol edin.
ETBİS kaydı kimin için zorunlu?
Ticaret Bakanlığı'nın açıklamasına göre yalnız yurt içindeki pazaryerleri üzerinden satış yapanların ETBİS'e kayıt ve bildirim yükümlülüğü yoktur. Kendi internet sitenizden satış yapıyorsanız faaliyete başlamadan önce kayıt olmanız gerekir. Yurt dışında yerleşik bir pazaryeri üzerinden sipariş alıyorsanız da kayıt ve bildirim yükümlülüğünüz doğar; bu nedenle Amazon'un yurt dışı mağazaları (ör. .de) veya Etsy gibi yurt dışında yerleşik kanallara açılmadan önce bu adımı planlayın.
Pazaryeri stopajı (yüzde 1) nasıl işler?
9284 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ve 330 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliği ile 1 Ocak 2025'ten bu yana pazaryerleri satıcıya yaptıkları ödemeden %1 gelir veya kurumlar vergisi tevkifatı yapar. Tebliğe göre dikkat etmeniz gereken noktalar:
- Matrah KDV hariç satış bedelidir; KDV hesaba katılmaz.
- Komisyon, kargo ve banka komisyonu gibi kesintiler matrahı düşürmez; stopaj, kesintiler düşülmeden önceki satış tutarı üzerinden hesaplanır.
- Kesilen tutar kayıp değildir; yıllık veya geçici beyannamede hesaplanan vergiden mahsup edilir, mahsup edilemeyen kısım iade konusu yapılabilir.
Pazaryeri fiyat hesaplama: komisyon ve kargo kesintisini tersten hesaplamak
Çoğu satıcı fiyatı maliyetin üzerine bir kâr ekleyerek belirler, kesintileri ise hakediş geldiğinde görür. Daha güvenli yol tersten gitmektir: önce siparişte elinizde kalmasını istediğiniz tutarı belirleyin, sonra satış fiyatını bu hedefe göre bulun. Yüzdesel kesintiler (komisyon, stopaj) satış fiyatına bağlı olduğu için onları paydaya, sabit tutarları paya yazarsınız.
Örnek: Maliyeti ₺150, kargosu ₺60, hizmet bedeli ₺10 olan bir üründen ₺50 kalmasını istiyorsunuz ve kategorinizin komisyonu örnek olarak %20. Pay ₺270, payda yaklaşık 0,7917 olur; satış fiyatı yaklaşık ₺341 çıkar. Bu fiyatta komisyon ₺68,21, stopaj ₺2,84 tutar ve elinizde ₺50 kalır. Oranlar örnektir; kendi kategorinizin güncel komisyonunu satıcı panelinden kontrol edin. Hesapta KDV yok: satışta hesaplanan KDV ile maliyet, komisyon ve kargo faturalarındaki indirilecek KDV arasındaki fark bu ₺50'den ayrıca düşer. Tek siparişin satır satır dökümünü ve kendi ürününüz için hesaplayıcıyı yukarıdaki tabloda yer alan komisyon rehberinde bulabilirsiniz.
- Desiyi paketlenmiş ürünü ölçerek girin; kargo firması farklı ölçerse kesinti ürün kartındaki değere değil, ölçülen desiye göre yapılabilir.
- Kampanyaya katılmadan önce indirimli fiyatla formülü yeniden çalıştırın.
- Aynı ürünün fiyatını her kanal için ayrı hesaplayın; komisyon ve kargo tarifesi kanala göre değişir.
İkinci pazaryerine açılırken stok ve ilan düzeni
Tek kanalda stok sorunu nadiren görünür; ikinci kanal eklendiği gün başlar. Aynı adet iki ayrı panelde tutulduğunda bir kanalda biten ürün diğerinde satışta kalır ve iptal edilen sipariş mağaza performansınızı etkiler. Çok kanallı satışa geçmeden önce şu düzeni kurun:
- Her ürün için tek bir stok kartı ve tek bir ana stok sayısı belirleyin.
- Ürünleri bütün kanallarda aynı barkod veya stok koduyla eşleştirin; eşleşmeyen ilanı listeleyip tek tek düzeltin.
- Varyantları (beden, renk) ve 5'li, 10'lu paketleri ayrı stok birimi olarak tanımlayın.
- Stok düzeltmelerini kanal panellerinden değil, ana stoktan yapın.
- Kanallardaki stokla ana stok arasındaki farkı düzenli olarak listeleyin.
Bu adımların gerekçeleri ve sık yapılan hatalar aşırı satış rehberinde madde madde anlatılıyor. Ürün sayınız birkaç yüzü geçtiğinde bu işi elle sürdürmek zorlaşır; o noktada stok ve fiyat senkronu bir kanalda satılan ürünü diğerlerinde de düşürür. Hangi kanalların hazır olduğunu entegrasyonlar sayfasında görebilirsiniz.
Sipariş, kargo, fatura ve iade: günlük operasyon
Onay, paketleme, kargoya teslim, takip numarasının kanala iletilmesi ve faturanın kesilmesi her siparişte tekrarlanır. Kanal sayısı arttıkça bu adımları ayrı panellerde yürütmek gecikmeye yol açar. Geç kargolanan sipariş mağaza performansınızı düşürür; kanalın kurallarına göre ek yaptırım da doğurabilir, bu yüzden her pazaryerinin kargoya teslim süresini satıcı panelinden öğrenin.
İade ve cayma hakkı stok planını nasıl etkiler?
Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği'ne göre tüketici, malı teslim aldığı günden itibaren 14 gün içinde gerekçe göstermeden cayma hakkını kullanabilir; satıcı da teslim masrafları dahil bütün ödemeleri 14 gün içinde iade etmekle yükümlüdür. Bu süre boyunca satılan ürün kesin satış sayılmamalı; iade dönen ürün kontrol edildikten sonra stoğa geri alınmalıdır.
- Siparişleri kanal kanal değil, tek listede durumlarına göre izleyin.
- Kargo kesintisini sipariş bazında kontrol edin; fark çoğu zaman desiden doğar.
- Faturanın hangi aşamada kesileceğini ve PDF'in kanala nasıl iletileceğini önceden belirleyin.
Bu adımların panelde nasıl işlediğini kargo ve gönderi ile e-Fatura ve e-Arşiv sayfalarında görebilirsiniz.
Ay sonunda hakediş ve kârlılık kontrolü nasıl yapılır?
Hakediş raporu size ödenen tutarı gösterir; kârınızı göstermez. Ürün maliyeti, iade kargosu ve kampanya katkısı bu raporda görünmez; bu yüzden kârlılığı yalnız pazaryeri ekranından izlemek yanıltır. Ay sonunda en az şu kontrolleri yapın:
- Ödenen her siparişte uygulanan komisyon oranı, ürünün kategorisine uyuyor mu?
- Kargo kesintisi, gönderdiğiniz desiyle uyumlu mu?
- Vadesi geçtiği hâlde ödenmeyen sipariş var mı?
- Hangi siparişler zarar etti ve bu ürünler hangi kanalda satıldı?
- Stopaj kesintileri muhasebe kaydına aktarıldı mı?
Sipariş hacmi büyüdükçe bu karşılaştırmayı elle yapmak zorlaşır. Hakediş mutabakatı raporları sipariş bazında net kârı, fazla komisyonu ve ödenmeyen hakedişi ayrı ayrı listeler. İtiraz edeceğiniz kalemleri sipariş numarasıyla birlikte dökümleyin; pazaryeri destek ekipleri genellikle bu bilgiyi ister.
Pazaryeri satıcı rehberi hakkında sık sorulan sorular
Pazaryerinde satış yapmak için şirket kurmak zorunlu mu?
Büyük pazaryerleri genellikle vergi mükellefi olan ve fatura kesebilen işletmelerle çalışır; başvuru formunda şirket ve vergi bilgileriniz istenir. Kabul edilen şirket türleri kanala göre değişebilir, bu yüzden başvurmak istediğiniz pazaryerinin formunu kontrol edin. Hangi şirket türünün size uygun olduğunu mali müşavirinizle değerlendirin.
Sadece pazaryerinde satan satıcı ETBİS'e kayıt olmalı mı?
Ticaret Bakanlığı'na göre yalnız yurt içindeki pazaryerleri üzerinden satış yapanların ETBİS kayıt ve bildirim yükümlülüğü yoktur. Kendi siteniz varsa veya yurt dışında yerleşik bir pazaryerinden sipariş alıyorsanız kayıt gerekir.
Pazaryeri stopajı nasıl hesaplanır, geri alınabilir mi?
Pazaryeri, KDV hariç satış bedeli üzerinden %1 keser; komisyon ve kargo kesintileri bu matrahı düşürmez. Kesilen tutar gelir veya kurumlar vergisi beyannamesinde hesaplanan vergiden mahsup edilir, mahsup edilemeyen kısım iade konusu yapılabilir.
Kaç pazaryerinde birden satış yapmaya başlamalıyım?
Bunun herkese uyan bir sayısı yoktur. Önce bir kanalda fiyat, stok ve kargo düzeninizi oturtun; ikinci kanala, stoğu tek yerden yönetebildiğiniz ve her kanal için fiyatı ayrı hesapladığınız noktada geçin.
Entegrasyon programı kullanmaya ne zaman ihtiyaç duyulur?
Aynı ürünü iki veya daha fazla kanalda sattığınızda ve stok düzeltmelerini birden fazla panelde yapmaya başladığınızda elle takip hata üretmeye başlar. eticaretcim'i 3 gün ücretsiz deneyebilirsiniz; mevcut ilanlarınız siz onaylamadan değişmez. Kayıt olmadan önce panel turunda ekranları inceleyebilirsiniz.
- Ticaret Bakanlığı – Elektronik ticaret sıkça sorulan sorular (ETBİS kayıt yükümlülüğü)
- Elektronik Ticaret Bilgi Sistemi ve Bildirim Yükümlülükleri Hakkında Tebliğ (mevzuat.gov.tr)
- Resmî Gazete – Gelir Vergisi Genel Tebliği (Seri No: 330), 30.12.2024
- Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği (mevzuat.gov.tr)
- Ticaret Bakanlığı – Mesafeli sözleşmeler hakkında bilgilendirme
- Trendyol Satıcı Başvuru Formu
Son kontrol: · Bilgiler resmî kaynaklardan derlendi · Hazırlayan: eticaretcim ekibi
