E-ticaret kâr hesaplama:
komisyon, kargo, KDV ve stopaj sonrası net kâr

E-ticaret kâr hesaplama: satış fiyatından net kâra adım adım

E-ticaret kâr hesaplama, müşterinin ödediği tutardan komisyonu, kargoyu, vergileri ve ürün maliyetini düşerek elinizde gerçekten ne kaldığını bulmaktır. 1.200 TL'ye sattığınız bir ürün size 1.200 TL kazandırmaz; bu tutarın bir kısmı devletin KDV'sidir, bir kısmı pazaryerinin komisyonudur, bir kısmı da kargo firmasına gider. Aşağıda yukarıdaki hesaplayıcının kullandığı mantığı kalem kalem açıyoruz: hangi tutar neden düşülür, KDV ve %1 stopaj sonucu nasıl değiştirir, kâr marjı ile kâr oranı neden farklı çıkar ve zarar etmeden inebileceğiniz en düşük fiyat nasıl bulunur.

Net kârı oluşturan kalemler: satış fiyatından neler düşülür?

Pazaryerinde ya da kendi sitenizde satış yaparken net kâr hesaplama her zaman aynı iskeletle yapılır: KDV dahil satış fiyatından önce satışın KDV'sini ayırır, sonra kanalın kesintilerini ve ürünün maliyetini düşersiniz. Aradaki fark, kalemlerin hangisinin KDV'li, hangisinin KDV'siz olduğunu doğru ayırmaktadır. Tablo, hesaplayıcının her kalemi nasıl ele aldığını gösteriyor.

Hesaplayıcı bu kalemleri düşer ve net kârı, stopaj elden çıktıktan sonra kalan nakit kâr olarak verir; stopaj beyannamede mahsup edildiği için vergi öncesi kâr ayrı satırda görünür. Gelir ya da kurumlar vergisi düşülmez. Aşağıdaki giderler ise formda yoktur; varsa onları ayrıca düşmeniz gerekir:

• Reklam ve öne çıkarma harcamaları (sipariş başına düşen pay)
• İade edilen siparişlerde ödediğiniz kargo ve kullanılamaz hâle gelen ürün
• Ambalaj, etiket, koli bandı gibi paketleme giderleri
• Kanalın varsa sipariş başı hizmet, işlem ya da platform bedeli; Trendyol'daki gönderi başı bedelin hesabı Trendyol komisyon hesaplama sayfasında
• Yazılım, depo, personel gibi aylık sabit giderlerin ürüne düşen payı

Pazaryeri kâr hesaplama: 1.200 TL'lik bir satışla örnek hesap

Hesaplayıcının varsayılan değerleriyle bir pazaryeri kâr hesaplama örneği yapalım. Ürün %20 KDV'li, KDV dahil satış fiyatı 1.200 TL, KDV dahil alış maliyeti 600 TL, komisyon oranı %18 (örnek değer) ve kargo kesintisi KDV dahil 90 TL olsun. Komisyon KDV dahil fiyat üzerinden hesaplansın.

1. Satış KDV'sini ayırın: 1.200 ÷ 1,20 = 1.000 TL matrah, 200 TL satış KDV'si.
2. Komisyonu bulun: 1.200 × %18 = 216 TL; faturaya eklenen %20 KDV 43,20 TL, toplam kesinti 259,20 TL.
3. Kargoyu ekleyin: 90 TL kesilir; içindeki KDV 15 TL'dir.
4. Stopajı hesaplayın: 1.000 TL × %1 = 10 TL.
5. Hakedişi bulun: 1.200 − 259,20 − 90 − 10 = 840,80 TL hesabınıza geçer.
6. Ödenecek KDV farkını bulun: 200 − 100 (alış KDV'si) − 43,20 − 15 = 41,80 TL.
7. Net kârı bulun: 840,80 − 600 − 41,80 = 199,00 TL. Bu 199 TL, stopaj elden çıktıktan sonra kalan nakit kârdır. Stopaj beyannamede mahsup edildiği için vergi öncesi kârınız 209 TL'dir (199 + 10).

Sağlamasını KDV hariç rakamlarla yapabilirsiniz: 1.000 TL ciro − 500 TL maliyet − 216 TL komisyon − 75 TL kargo − 10 TL stopaj = 199 TL nakit kâr. İki yol aynı sonucu veriyorsa KDV'yi doğru ayırmışsınız demektir. Bu örnekte toplam kesinti 359,20 TL, yani satış fiyatının yaklaşık %29,9'u.

KDV ve %1 stopaj net kârı nasıl etkiler?

Satış KDV'si ile alış KDV'sinin mahsubu

Müşteriden tahsil ettiğiniz KDV sizin geliriniz değildir; KDV dahil ve hariç tutarları ayrıca görmek için KDV hesaplama aracını kullanabilirsiniz. 3065 sayılı KDV Kanunu'nun 29. maddesi, kendinize yapılan teslim ve hizmetler için düzenlenen faturalarda gösterilen KDV'yi indirebileceğinizi söyler. Bu yüzden ürün alış faturası, komisyon faturası ve kargo faturasındaki KDV, satış KDV'sinden düşülür ve devlete yalnız aradaki fark ödenir. Genel KDV oranı 7346 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile Temmuz 2023'ten beri %20, indirimli oranlardan biri %10'dur. Faturası alınmamış bir alışın KDV'sini indiremezsiniz; bu durumda net kârınız hesaplayıcıdaki sonuçtan düşük çıkar.

E-ticaret stopajı: kim keser, hangi tutar üzerinden

9284 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile 1 Ocak 2025'ten itibaren aracı hizmet sağlayıcıların satıcılara yaptığı ödemelerden %1 vergi kesilir. Uygulamayı düzenleyen 330 Seri No'lu Gelir Vergisi Genel Tebliği'ne göre matrah KDV hariç satış bedelidir; komisyon, kargo ve banka masrafı gibi kesintiler matrahı küçültmez. Tebliğin kendi örneğinde %10 KDV'li 440.000 TL'lik satış için matrah 400.000 TL, kesinti 4.000 TL alınmıştır.

• Basit usulde vergilendirilen mükelleflere ve vergiden muaf esnafa yapılan ödemelerden kesinti yapılmaz.
• Ticari, zirai ya da mesleki faaliyeti olmayan kişilerin zati (kişisel) giyim ve ev eşyası gibi satışlarına ilişkin ödemeler kapsam dışıdır.
• Ödemenin kapıda nakit ya da EFT-POS özellikli yeni nesil ödeme kaydedici cihazla alındığı siparişlerde kesinti yükümlülüğü yoktur.
• Kesilen tutar geçici vergi ve yıllık beyannamede hesaplanan vergiden mahsup edilir; mahsup edilemeyen kısım iade konusu olabilir.

Hesaplayıcı stopajı nakit çıkışı olarak net kârdan düşer, çünkü o para siparişin hakedişine girmez; stopajı geri ekleyerek bulunan vergi öncesi kârı da ayrı satırda gösterir. Beyannamede mahsup ettiğinizde bu tutar size geri döner; yani stopaj gider değil, bir vergi peşinatıdır.

Kâr marjı hesaplama: marj, kâr oranı ve başabaş fiyatı

Kâr marjı ile kâr oranı (markup) farkı

Kâr marjı hesaplama, net kârı satış tutarına böler; kâr oranı (markup) ise aynı kârı maliyete böler. Örneğimizde 199 TL net kâr, 1.000 TL KDV hariç ciroya göre %19,9 marj, 500 TL KDV hariç maliyete göre %39,8 kâr oranıdır. Fiyatı belirlerken kâr oranını, ürünleri ve kanalları karşılaştırırken marjı kullanın; ikisini karıştırmak en yaygın fiyat hatasıdır.

Zarar etmeden inebileceğiniz başabaş fiyatı

Başabaş fiyatı, nakit net kârın (stopaj düşülmüş) sıfır olduğu satış fiyatıdır. Örnekte KDV hariç maliyet ve kargo toplamı 575 TL. KDV dahil fiyattan alınan %18 komisyon, KDV hariç fiyatın %21,6'sına; stopaj %1'e denk gelir. KDV hariç başabaş fiyatı 575 ÷ (1 − 0,216 − 0,01) = 742,89 TL, KDV dahil 891,47 TL olur. Kampanyaya girerken bu rakamın altına inen her indirim zarardır.

Hedef marja göre satış fiyatı bulmak

Aynı formüle hedef marjı eklersiniz: %20 net marj için 575 ÷ (1 − 0,216 − 0,01 − 0,20) = 1.001,74 TL KDV hariç, yaklaşık 1.202 TL KDV dahil. Maliyetin üzerine yüzde koymak ise beklediğiniz marjı vermez: 500 TL'lik ürünü %30 ekleyerek 650 TL'ye satarsanız, hiç kesinti olmasa bile marjınız %23,1'dir. %30 marj için maliyeti 0,70'e bölmeniz gerekir (500 ÷ 0,70 = 714,29 TL).

Hesaplamaya girmeyen gizli giderler: iade, reklam, paketleme

Hesaplayıcı tek bir siparişin kârını verir. Ay sonunda hesabınızdaki tutar bundan düşük çıkıyorsa sebep çoğunlukla sipariş başına dağıtılmamış giderlerdir. Bunları ortalamaya çevirip ürün maliyetine eklemek en pratik yöntemdir.

• İade: Her 10 siparişten biri iade geliyor ve iade başına KDV hariç 150 TL kargo ödüyorsanız, bu gider bütün siparişlere bölündüğünde sipariş başına ortalama 15 TL iade payı eder.
• Reklam: Günde KDV hariç 250 TL reklam harcayıp 10 sipariş alıyorsanız, sipariş başına reklam maliyeti 25 TL'dir.
• Paketleme: Koli, dolgu ve etiket gideri küçük görünür ama düşük fiyatlı ürünlerde marjın önemli bir kısmını alır.
• Kampanya indirimi: İndirimli fiyatla komisyon da değişir; kârı indirimli fiyat üzerinden yeniden hesaplayın.

Bu örnek rakamlarla 199 TL'lik net kâr, iade ve reklam payı düşüldüğünde 159 TL'ye iner ve KDV hariç ciroya göre marj %19,9'dan %15,9'a geriler. Rakamlar sizin işletmenizde farklıdır; önemli olan bu kalemleri her ürün için hesaba katmaktır.

Kesintiyi düşürmenin ve kârı korumanın yolları

Komisyon oranını tek başınıza değiştiremezsiniz ama toplam kesintiyi ve kâra etkisini yönetebilirsiniz. Oranlar kanala, kategoriye, markaya ve kampanyaya göre değiştiği için aşağıdaki adımları her dönem tekrar gözden geçirin.

• Ürünü doğru kategoride listeleyin; komisyon kategoriye bağlıdır ve yanlış kategori farklı bir oranla kesilmenize yol açabilir.
• Kutu ölçüsünü küçültün; kargo bedeli desiye göre hesaplandığından fazla hacim doğrudan kâr kaybıdır.
• Sepet tutarını büyütün; sipariş başına sabit kargo ve paketleme gideri birden fazla ürüne bölünür.
• Kesintisi yüksek kanalda fiyatı ayrı belirleyin; aynı ürün her kanalda aynı kârı bırakmaz.
• Alış, komisyon ve kargo faturalarını eksiksiz toplayın; KDV indirimini kaçırmak kârı doğrudan azaltır.
• Kesilen stopajı mali müşavirinizle her dönem mahsup edin.
• Komisyon ve kargo kesintilerini sipariş bazında kontrol edin; hatalı kesintiye itiraz edilmezse kâr kaybı kalıcı olur.

Net kâr hesaplamada sık yapılan hatalar

Aşağıdaki hatalar, kâğıt üzerinde kârlı görünen bir ürünün aslında zarar ettirmesine yol açar. E-ticaret kâr hesaplama tablonuzu kurarken her birini kontrol edin.

• KDV dahil satış fiyatını ciro saymak; 1.200 TL'lik satışın cirosu 1.000 TL'dir.
• Komisyon faturasındaki KDV'yi unutmak; %18 komisyon nakit olarak 1.200 TL'den 259,20 TL çıkar.
• Komisyonun KDV dahil mi hariç mi fiyattan hesaplandığını kontrol etmemek; örnekte iki yöntem arasındaki fark faturalı tutarda 43,20 TL, net kârda 36 TL'dir.
• Kâr oranı ile marjı karıştırıp hedef marjın altında fiyat koymak.
• Stopajı ya tamamen gider saymak ya da hiç hesaba katmamak.
• Ücretsiz kargo verdiğiniz ürünlerde kargoyu maliyete eklememek.
• Bütün ürünler için tek bir ortalama komisyon oranı kullanmak.
• Hakedişi net kâr sanmak; hakedişten ürün maliyeti ve KDV farkı da çıkar.

Hakediş ve sipariş bazında kâr takibi eticaretcim'de nasıl yapılır?

Bu hesaplayıcı tek bir ürün için doğru fiyatı bulmanıza yardım eder. Yüzlerce siparişte aynı kontrolü elle yapmak ise zordur. eticaretcim'in hakediş kontrolü ekranı her sipariş için net kârı hesaplar; fazla komisyonu, fazla kargo kesintisini, ödenmeyen hakedişi ve zarar eden siparişleri ayrı listeler, kanalları da birbiriyle karşılaştırır.

• Kanal başına yüzde ya da tutar olarak fiyat farkı tanımlayıp kesintisi yüksek kanalda fiyatı ayrı tutabilirsiniz.
• Alış faturalarını panele ekleyip aylık KDV özetini görebilirsiniz; ayrıntılar e-fatura ve e-arşiv sayfasında.
• Ürün ve kanal bazında kâr ve kesinti raporları Profesyonel paketten itibaren açıktır; paket karşılaştırması fiyatlar sayfasında.

Komisyon oranlarının kanal kanal nasıl okunduğunu pazaryeri komisyon hesaplama rehberinde bulabilirsiniz. Paranın hangi gün hesabınıza geçeceğini pazaryeri hakediş hesaplama, hedef marjı bırakan fiyatı pazaryeri satış fiyatı hesaplama aracıyla görebilirsiniz; bütün hesaplayıcılar ücretsiz satıcı araçları sayfasında. Panel 3 gün ücretsiz denenebilir ve satıcı onaylamadan hiçbir ilan değişmez.