Barkod hesaplama:
EAN-13 kontrol hanesini bulun, barkodu doğrulayın

Barkod hesaplama rehberi: kontrol hanesi, GTIN biçimleri ve GS1 barkod alma

Barkod hesaplama, bir ürün numarasının son hanesi olan kontrol hanesini diğer hanelerden bulmak ya da hazır bir numaranın doğru yazılıp yazılmadığını sınamak demektir. Bu rehberde EAN-13 kontrol hanesini elle nasıl bulacağınızı, hangi biçimin ne zaman kullanıldığını, 869 ile başlayan numaraların ne anlama geldiğini ve kendi markanız için barkod numarasını nasıl alacağınızı gerçek örneklerle anlatıyoruz.

Barkod kontrol hanesi nedir, neyi doğrular?

Barkodun altında okuduğunuz numaranın resmî adı GTIN'dir (Küresel Ticari Ürün Numarası); Türkçe kısaltması KTÜN, eski ve hâlâ yaygın adı EAN'dır. Numaranın son hanesi kontrol hanesidir ve GS1 Türkiye'nin tanımıyla amacı numaradaki insan hatasını yakalamaktır. Okuyucu ya da yazılım bu haneyi yeniden hesaplar; sonuç uyuşmazsa numara yanlış yazılmış ya da yanlış okunmuştur.

Barkod hesaplama aracı iki iş yapar: 12 haneli bir gövde girerseniz 13. haneyi üretir, 13 haneli tam bir numara girerseniz son hanenin doğru olup olmadığını söyler. Elle hesaba çoğunlukla Excel'de numara listesi hazırlarken, tedarikçi barkodunu kontrol ederken ve reddedilen bir ilanın nedenini ararken ihtiyaç duyulur.

GTIN, EAN, KTÜN ve UPC aynı şey mi?

• GTIN-13 (EAN-13): Türkiye ve Avrupa'da perakende ürünlerin standart numarası, 13 hane.
• GTIN-8 (EAN-8): Ambalajı EAN-13 barkodu sığmayacak kadar küçük ürünler için, 8 hane.
• GTIN-12 (UPC-A): Kuzey Amerika'da kullanılan 12 haneli numara.
• GTIN-14: Perakende satılmayan, aynı üründen oluşan koli ve gruplar için 14 haneli numara.

EAN-13 barkod hesaplama: kontrol hanesi adım adım

GS1'in yöntemi Modulo-10 olarak geçer ve bütün GTIN biçimlerinde aynıdır. Örnek olarak GS1 Türkiye'nin kendi sayfasında kullandığı 7 basamaklı 8691234 firma önekini ve 00001 ürün numarasını alalım; gövde 869123400001 olur.

1. Kontrol hanesi olmadan numaranın en sağındaki haneden başlayın ve haneleri sırayla 3 ve 1 ile çarpın. 12 haneli bir gövdede bu, soldan sayınca tek sıradaki hanelerin 1 ile, çift sıradakilerin 3 ile çarpılması demektir.
2. Tek sıradaki haneler: 8 + 9 + 2 + 4 + 0 + 0 = 23.
3. Çift sıradaki haneler: 6 + 1 + 3 + 0 + 0 + 1 = 11; 11 × 3 = 33.
4. İki sonucu toplayın: 23 + 33 = 56.
5. Toplamı bir üstteki 10'un katına tamamlayan sayı kontrol hanesidir: 60 − 56 = 4. Toplam zaten 10'un katıysa kontrol hanesi 0 olur.
6. Tam numara: 8691234000014. GS1 Türkiye'nin örnek tablosundaki numarayla aynıdır.

Barkod doğrulama: 13 haneli numarayı kontrol etmek

Elinizdeki numaranın doğruluğunu sınamak için ilk 12 haneyle aynı hesabı yapıp bulduğunuz rakamı 13. haneyle karşılaştırın. Aynı numaranın bir sonraki ürünü olan 869123400002 gövdesinde toplam 59 çıkar, kontrol hanesi 1 olur: 8691234000021. Son hane yanlışsa barkod doğrulama sonucu olması gereken rakamı gösterir.

Kontrol hanesinin yakalamadığı hatalar

Tek bir hanenin yanlış yazılmasını bu yöntem her zaman yakalar; yan yana iki hanenin yer değiştirmesini de çoğu durumda yakalar, ancak aralarındaki fark 5 olan iki rakamın (0 ile 5, 2 ile 7 gibi) yer değiştirmesi gözden kaçar. Ayrıca kontrol hanesi doğru bir numara başka bir firmaya ait ya da kaydedilmemiş olabilir.

Excel'de EAN-13 kontrol hanesi formülü

Numara listesini Excel'de hazırlıyorsanız kontrol hanesini her satır için formülle bulabilirsiniz. 12 haneli gövde A2 hücresinde duruyorsa formül, soldan sayınca tek sıradaki haneleri 1 ile, çift sıradakileri 3 ile çarpıp toplar ve toplamı bir üstteki 10'un katına tamamlar. Formül dizi sabiti kullanmadığı için Türkçe ve İngilizce Excel'de aynı yapıyla çalışır:

• Türkçe Excel: =MOD(10-MOD(TOPLA.ÇARPIM(--PARÇAAL(A2;SATIR($1:$12);1);3-2*MOD(SATIR($1:$12);2));10);10)
• İngilizce Excel: =MOD(10-MOD(SUMPRODUCT(--MID(A2,ROW($1:$12),1),3-2*MOD(ROW($1:$12),2)),10),10)
• Tam 13 haneli numarayı B2'de oluşturmak için: =A2&C2 (C2 kontrol hanesi formülünün olduğu hücre).

EAN-13, EAN-8, UPC-A ve GTIN-14: hangi barkod ne zaman kullanılır?

Koli barkodu (GTIN-14) nasıl türetilir?

GS1 Türkiye'nin tarifine göre ürünün GTIN-13'ünün son hanesi atılır, başına 1 ile 8 arasında bir paket gösterge hanesi eklenir ve kontrol hanesi 13 haneye göre yeniden hesaplanır. 8691234500019 numaralı tabağın 24'lü kolisi gösterge 1 ile 18691234500016, 48'li kolisi gösterge 2 ile 28691234500013 olur. Bu numaralar kasada okutulamaz; perakende satılacak bir set ya da karışık bir paket için GTIN-13 yapısıyla yeni bir numara verilir.

UPC-A kodunu bu araçta kontrol etmek

12 haneli bir UPC-A kodunun başına 0 eklediğinizde 13 haneli eşdeğerini elde edersiniz ve kontrol hanesi değişmez. ABD'den gelen bir üründe 036000291452 kodunu 0036000291452 olarak girip doğrulayabilirsiniz.

869 ön eki ve firma öneki: barkod numarasının yapısı

13 haneli bir numara üç parçadan oluşur: GS1 firma öneki, ürün numarası ve kontrol hanesi. GS1 Organizasyonu Türkiye'ye 868 ve 869 öneklerini tahsis etmiştir; GS1 Türkiye üyelerine bu iki önekle başlayan firma önekleri verir. Firma öneki ne kadar uzunsa ürün numarasına o kadar az hane kalır.

Firma öneki uzunluğu kaç ürün çeşidine yeter?

Her beden, renk ve ağırlık ayrı bir ürün çeşidi sayılır. 4 renk ve 5 bedende satılan tek bir tişört modeli 20 numara tüketir; önek seçerken model sayısını değil varyant sayısını hesaplayın.

Ön ek ürünün menşeini göstermez

GS1 Türkiye, numaranın ürünün üretildiği ülke hakkında bilgi içermediğini açıkça belirtir: ithalatçı bir firma 869'lu önekle ithal ürününü numaralandırabilir, Türkiye'de üretim yapan uluslararası bir firma da merkezinin önekini kullanabilir. Bazı aralıklar ise ülkeye ait değildir: 200-299 aralığı, GS1 üye kuruluşunun belirlediği bölgede kullanılan kısıtlı dağıtım numaralarına ayrılmıştır, 977 süreli yayınlara (ISSN), 978-979 kitaplara (ISBN) ayrılmıştır.

Barkod numarası oluşturma: GS1 Türkiye'den barkod alma

Barkod numarası oluşturma işi kontrol hanesini hesaplamakla başlamaz, firma önekini almakla başlar. Başvuru ürün bazında değil firma bazında yapılır ve gerçek kişi işletmeleri de başvurabilir.

1. Ürün ve varyant sayınızı çıkarın, GS1 Türkiye'nin barkod sayısı hesaplayıcısıyla gereken önek uzunluğunu ve başvuru bedelini görün.
2. GS1 Türkiye Online Üyelik Sistemi'nde kayıt açın. Faaliyet belgesi (ticaret, sanayi ya da esnaf odasından), noter onaylı taahhütname ve cironuzu gösteren vergi beyannamesi tek PDF'ler hâlinde yüklenir; beyanname dönemi başvuru ayına göre değişir. Taahhütnamedeki e-posta sisteme kaydettiğinizle, unvan da faaliyet belgesindekiyle aynı olmalıdır.
3. Onaydan sonra firma önekiniz kayıtlı e-posta adresinize gönderilir; tescil belgesine online sistemden ulaşırsınız.
4. Ürünlere gruplama ya da sınıflama yapmadan, her yeni ürün için bir artan sırada numara verin ve kontrol hanesini bu araçla hesaplayın.
5. Numaraları ürün adı ve markasıyla Activate hizmetine kaydedin; iş ortaklarınız onları Verified by GS1 ile doğrular.
6. Barkodu basın: beyaz zemin üzerine siyah çubuk en okunaklı birleşimdir ve barkod ambalajın herhangi bir kenarından 8 mm'den uzak, 100 mm'den yakın, düz bir yüzeye yerleştirilmelidir.

Barkod ücreti nasıl belirlenir?

Başvuruda ödenen sistem giriş bedeli, istenen önek uzunluğuna ve firmanın cirosuna göre belirlenir. Üyeliği izleyen her yıl sistem kullanım bedeli eylül ayında faturalanır ve üyeliğin sürmesi için ödenmesi gerekir; GTIN-8 için her numaraya ayrı yıllık bedel vardır. Tutarlar her yıl değiştiği için güncel bedeli GS1 Türkiye'nin hesaplama aracından kontrol edin.

Hazır barkod satın almak neden risklidir?

GS1 Türkiye Usul ve Esasları'na göre üye, kendisine tahsis edilen firma önekini GS1 Türkiye'nin izni olmadan başkasına devredemez ve kullandıramaz. Başkasının önekinden satılan bir numara kayıtlarda o firmaya görünür; üyelik iptal edilirse numara da kullanılamaz hâle gelir. Kendi markanızla satış yapacaksanız GS1 sistemine göre barkod vermekten marka sahibi sorumludur.

Pazaryerlerinde barkod ve GTIN şartı

Pazaryerleri barkodu stok ve fiyatı doğru ilana yazmak için kullanır. Aşağıdaki kurallar kanalların kendi dokümanlarındandır; kategori ve marka bazındaki ek şartları satıcı panelinizde kontrol edin.

Trendyol

Trendyol'un ürün aktarma API dokümanında barkod alanı zorunludur ve en fazla 40 karakter alır; özel karakter olarak nokta, tire ve alt çizgi kullanılabilir, barkodun ortasındaki boşluklar birleştirilir. Stok ve fiyat güncellemeleri içe aktarılan barkoda göre yapılır; varyantlı bir üründe barkod ve varyant özelliği dışındaki değerler aynı tutulur, yani her beden ve renk ayrı barkod taşır.

Google Merchant Center

• Kabul edilen uzunluklar 8, 12, 13 ve 14 hanedir; UPC-E kodları 12 haneye, ISBN-10 kodları ISBN-13'e çevrilir.
• Kısıtlı dağıtım aralığındaki (2, 02, 04 ile başlayan) ve kupon aralığındaki (05, 98, 99 ile başlayan) numaralar gönderilmez.
• Her varyantın ayrı GTIN'i olmalıdır; paketi kendiniz oluşturduysanız ana ürünün GTIN'ini kullanırsınız.
• Google'ın kuralı açıktır: numaradan emin değilseniz GTIN göndermeyin.

Yurt dışı satış ve e-ihracat

GS1 Türkiye'nin duyurusuna göre 1 Kasım 2026'dan itibaren Avrupa Birliği'ne mesafeli satışlarda ürün tanımlayıcılarının (PID) gümrük verisinde sunulması zorunlu hâle geliyor. GTIN her ürün için zorunlu değil, ancak ürünün standart bir üretici numarası varsa o da bildiriliyor ve GTIN bu kapsamda kullanılabiliyor. Ticaret Bakanlığı'nın e-ihracat desteklerine ilişkin genelgesi de üründe ve platformda Türkiye'ye ait KTÜN/GTIN bilgisini arıyor.

Barkod numarasında sık yapılan hatalar

• Varyantlara aynı barkodu vermek: Beden ve renk ayrı çeşittir; tek barkodlu varyantlar stokta karışır ve pazaryerinde birleşemez.
• Piyasadan çekilen ürünün numarasını yeni ürüne vermek: GS1 Türkiye'ye göre çekilen ürünün numarası başka ürüne yeniden tahsis edilmez. İstisnalar dardır: hiç piyasaya sürülmemiş bir ürünün numarası katalogdan silindikten 12 ay sonra kullanılabilir, hiç değiştirilmeden yeniden üretilen ürün de eski numarasını korur.
• Numaraya anlam yüklemek: Kategori ya da sezon kodunu numaranın içine gömmek önek kapasitesini hızla tüketir; numaralar sırayla verilmelidir.
• Tedarikçi barkodunu kendi markalı ürüne kopyalamak: Ürünü kendi markanızla satıyorsanız ya da ambalajını değiştirdiyseniz numarayı siz vermelisiniz.
• Excel'de baştaki sıfırı kaybetmek: Uzun numaralar bilimsel gösterime döner, baştaki 0 düşer. Barkod sütununu metin biçiminde tutun ve yüklemeden önce birkaç satırı bu araçla doğrulayın.
• Koli numarasını tekli ürüne basmak: GTIN-14 kasada okunmaz; perakende ürün üzerinde yalnız GTIN-13 ya da GTIN-8 yer alabilir.

Önekinizin kapasitesi dolduğunda eski numaraları yeniden kullanmak yerine GS1 Türkiye'den ek önek alırsınız. Ek önek başvurusundan önce mevcut önekten türettiğiniz ve ürünlerde kullandığınız bütün numaraları Activate'e kaydetmeniz gerekir.

eticaretcim'de barkodla stok ve ilan eşleştirme

Çok kanallı satışta asıl iş, aynı barkodun her kanalda aynı stok kartına bağlanmasıdır. eticaretcim'e bir kanal bağladığınızda mevcut ilanlarınız panele okunur ve barkod ya da stok koduyla eşleşir; siz onaylamadan hiçbir ilan değişmez. Varyantlar ve 5'li, 10'lu paketler tek stok biriminden düşer, set satışında bileşenlerin stoğu azalır.

• Tek stok kartı, stok çakışmaları listesi ve kritik stok uyarısı: stok takibi
• Reddedilen ilanın sebebi ve senkron sağlığı, Trendyol ilanlarıyla barkod eşleşmesi: Trendyol entegrasyonu
• Ürün kataloğunu Google'a göndermek: Google Merchant Center bağlantısı
• Koli ölçüsünden kargo ağırlığını bulmak için: desi hesaplama; ürün adının kanal sınırlarına uyup uymadığını görmek için: ürün başlığı kontrolü
• Paket limitleri ve 3 gün ücretsiz deneme: paketler ve fiyatlar